Казахстанец стал лицом промовидео чемпионата по брейкингу

Олеся Яхно: «Мы ничего не боимся»

Отандық археологияның дамуы

Қазақ халқының ою-өрнектерінің төркіні мен дамуы

Төрт түліктің төресі - қазақтар жылқыға қалай күтім көрсеткен

Инфляция и рост цен на продовольствие и социальная ситуация в Казахстане

Аналитическая служба ЦАИ «Евразийский мониторинг»


Категория: "Культура"

Қызылдар мен Алашорданы келістірген тұлға

Бұл жолғы әңгіме кіші Бөкейхан Ғабдолхакімге арналмақ. Екеуі де Шыңғысханның ұрпағы болғанымен, төреге жатқанымен, Ғабдолхакім Әлиханға туысқан емес. Әлихан белгілі, Орта Жүзді билеуге қатысқан Көкжал Барақтың тұқымы болса, Ғабдолхакім Кіші Жүздің белгілі ханы Әбілқайырдың ұрпағы болып келеді. Кіші Бөкейхан Бөкей ордасында 1896 жылы көкек айында Нұрмұхамбет төренің отбасында дүниеге келеді. Оның

Әбілқайыр ханды өлтіруге тапсырыс кімнен болды?

Осылайша Ресейдің ішкі саясатында үш топ таласқа түскен күрделі кезең басталды: Петрдің реформасын жақтайтындар бір топ, боярлар құрылымын қалпына келтіруді аңсайтындар бір жақ және «орыс немістерінің партиясы» аталғандар үшінші тараптан аңдысты. Бұған қоса сыртқы саясатта Франция мен Ресей «Полша мұрасына» таласты. Ал 1735 жылы Ресей мен Осман империясы Қырым үшін соғысты. ТАҚЫРЫП БОЙЫНША

Сабантой – түркілердің күзгі мерекесі

Көшпелі жұрттар күзгі бұл мейрамды негізінен жылқы сауынының жабылуымен, қой күйегінің аяқталуымен байланыстырса, отырықшыл түркі халықтары егіс науқанының аяқталуымен, егіннің жиын-терінімен байланыстырады. Сабантой – күз маусымының басталуына сәйкес келетін әрі күзгі күн мен түннің теңесуі қарсаңындағы аталатын түркі мерекесі. Сабантой – түркі халықтарының ежелгі тәңірлік танымына негізделген

1913: до начала глобальных перемен

Фотосвидетельств той эпохи в жизни Верного-Алматы не так уж много, и все они наперечет. Тем не менее, и в архивах, и в публикациях, и в открытом доступе есть несколько фотографий панорамы города в 1913 году. Главным праздником того года в Российской империи было 300-летие царствующей династии Романовых. Поэтому именно фото с празднования можно считать определяющим. Сделано оно 21 февраля 1913

Төріктер өркениеті: монша мен кәріз құбыры

Ол кездегі ебропалық қалаларға қарағанда ордалық қалалардың су құбыр жүйесі мен жуындыны аластайтын құбырлары болатын. Далалық қалаларға су күйдірілген қыштан құйылған құбырлар арқылы кіргізілді, олардың бірқатары субұрқақтардан алынса, тіпті археологтар орта ғасырға тән төріктердің қаласынан қоғамдық дәретханаларды да қазып алды. Ал бұндайды ол кезеңде батыс Ебропада елестетудің өзі мүмкін

Ыбырайым батыр

Төрік халықтарының ішінде Батыр атағын екі мәрте алған жалғыз Талғат Бигелдинов болса, азиялық қыздардың үшеуі ғана батыр атағын алды, оның біреуі татар, екеуі бірдей қазақ қыздары болатын.Осымен-ақ қазақ халқы өзінің қаншалықты батыр екенін паш етті. Бұл батырларымыз жасыруға мүмкін емес болғасын атақ алғандар болса, қаншама қазақ баласы өз ерлігін кейінгі ұрпаққа жеткізе алмай кетті!Соның бірі

Удивительные истории возрождения после советского режима

Отец Пьер Дюмулен, французский священник 1961 года рождения, был одним из первых миссионеров, вернувшихся в Казахстан в начале 1990-х годов.Сейчас, когда Папа Франциск готовится к визиту, человек, который стал одним из основателей единственной в стране семинарии, с чувством рассказывает I.MEDIA о возвращении миссий и жажде народа, в котором сохранились скрытые островки христианства.МАТЕРИАЛЫ ПО

Мамира – СМЕРШте қызмет еткен жалғыз қазақ қыз

Ендігі әңгіме соғыс кезіндегі қызыл империяның ең жабық та құпия қызметінде болған қарапайым қазақ қызы туралы. Бұл қызмет совет одағының әскери қарсы барлау агенттігі болатын және басты міндеті – жаудың агентурасын анықтап жою, сондай-ақ сатқындармен күрес.  Бұл басқарма аңызға айналған СМЕРШ атауымен мәлім, яғни – орыстың «смерт шпионам» деген тіркесінен құрылған атау еді.ТАҚЫРЫП БОЙЫНША

Ташкент – Қазақ хандығының ордасы

Ташкент мемлекеті болғандығы туралы сол уақыттағы жасалған мәнеттер хабардар етуде. Ол мемлекет «Шаш елі» немесе тарихта «Шачанат» аталады. Бұл турасында сасанит патшасы Шакура І жазбасында сақталыпты. Ол Ирандағы Зороастрдың тастағы жазуында б.д.д. 2062 жылы шекілген. Түркі қағанаты дәуірінде Шаш елі соның құрамында болады. Бірақ Ташкент түркі мемлекетінің бір де біріне елорда болмады. Тараз

Ауған асқан Тақан атаның хикаялары

«Менің атам елден біржола көшуді ұйғарыпты, өйткені діни сауатты болғасын қызылдар соңына түскен. Үдере көшкен бұл топтың басшысы Тақан ата болыпты, ол кісі жүректі де, білекті еді. – деп бастады әңгімеші. - Көшті ұзатып салып, ол кісі жалғыз өзі тосқауылға қалады: соңдарынан қуғыншы болса, содан көшті қорғау керек еді. Содан бұлардың соңына екі орыс, бір қазақ түскен екен. Біраз жүріп, әбден

Түркештер өздерін «Алаш баласы» атаған

Алайда бұл мықты тайпаның тарихы бұлдыр, мәлім жағы аз. Археологиялық қазбалар жағы соншалықты болмашы. Бірақ түркештер туралы барынша нақты жазылған ежелгі жазбалар бар. Сонда да олар бүгінгі тарих үшін мейлінше аз танылған болып есептеледі. Кейбір тарихшы-сарапшылар интернетте түркештер туралы мәліметтің жоқтығын, әлдебір маңызды нәрсені қасақана құпия ұстап отырғандықтан дейді. ТАҚЫРЫП

Зұқа батыр

Алайда, Жоңғарияның қалған жерін түгелімен Қытай өзіне қаратқан жоқ. Өйткені жоңғар мұрасы үшін таласқа қазақтар да шыққан еді. 1755 жылы сұлтан Абылайдың пәрменімен найман Көкжал Барақ пен қыпшақ Қошқарбай батырлар Таулы Моңғол Алтайын қазаққа қаратады. Бұны сырттай бақылап отырған Ресей де өзіне тиісті олжасын алуға ұмтылады. Сөйтіп, 1756 жылы Елизавета патша қатын жарлық шығарып, Таулы

Шамға ауған Ықылас ишан кім еді?

«... Құныскерей Қожақметов дейтін атақты «жарты басыңыз» ысық Кейкіман батырдың әулетінен. Кейкіман және Қожақметтің туған әкесі 1869 жылғы «Ел ауа» кезінде, кәдімгі Жем бойындағы «Ал келді» дейтін жердегі патша әскерімен шайқаста қаза тапқан. Қожақмет сол кезде 11 жасар бала. Ал Кейкіманның інісі сол уақиғадан кейін Шора батыр, тана Жалмұқамбет молда, ишан Досов дейтін адамдар соңына ерген

Тоғызқұмалақ бұрын «тоғызат» аталған

Ойынды зерттеушілер еңбегін шолғанда, басты төрт атауды ғылыми-тарихи нысан ретінде қарастыруға болады: тоғызқұмалақ,  тоғызкоргоол, орда, тоғызат. Бұл атаулар түркі халықтарының қолданысында ғана емес, ғылыми айналыста болып келген. Тоғызқұмалақ. Бұл атау Краснов А.Н. (1887), Пантусов Н. (1904), Карутц Р.(1910), Куфтиннің Б.А. (1926) тарихи-этнографиялық еңбектерінде 1887-1926 жыл аралығында

Қазақстан совет тарихшылары жасырған қаған кім?

Түн-Жабағының әкесі Тардұш Естеми қағанның тұңғыш ұлы болатын және ол өз дәуірінде Жетісу өлкесін билеген еді. Алайда Тардұш 603 жылы Төрік қағанатына бағынудан бас тартып, Жетісуды бөліп алып, Батыс Төрік қағанатын құрады. Тардұштың бұлай істеуіне бірден бір себеп болған – Төрік қағанатына қытайлардың сұғына енген саяси ықпалы болатын. Тардұш дүниеден өткен соң, оның тағына балалары арасында

Информационный терроризм Адамбая

Повод смехотворный — в мультфильме показана нетрадиционная семья, состоящая из двух женщин, которые растят ребенка. И в одном эпизоде дамы целуются, что, собственно, и подорвало седалище Адамбая, который начал бить в сетевые колокола. И тут случилось невероятное — министр культуры и спорта Даурен Абаев пошел на поводу у режиссера и объявил об отмене проката «Базза Лайтера». Позже он разъяснил,

Айтыс қалай туындаған?

Алайда ақындарға импровизация жолымен поэтикалық туынды шығару тән емес, негізі бұл жыраулық өнер. Жыраулық өнерге басты екі қасиет тән: импровизация және мақамдатып өлеңдету дәстүрі. Бұлар ақындық өнерге ешбір жатпайды. Сол себепті, суырып салма өлең шығару қабылеті мен дәстүрі ежелгі көшпелі өмір салтынан туындаған жыраулық өнердің бірден бір көрінісі екені анық. Сондықтан да жазба поэзиясы

Сергей Алексеенок: «Необходимо проникнуться тем, что происходит, даже если творится что-то страшное»

Он знает, как поймать неповторимый момент, и сделать так, чтобы фотографии, запечатленные даже в самых простых условиях, задевали струны души и надолго оставались в памяти.«Свои первые фотографии я снимал на простенький фотоаппарат «Зенит». У отца была домашняя фотолаборатория, где мы и печатали снимки: фотобумага, растворитель, проявитель, фиксатор, закрепитель, ванночка. Так в темной комнате

Қазақ пен өзбек бір туған

Тарихи үдерісте тағы бір осындай егіз тағдырлы екі халық бар, олар қазақтар мен өзбектер. Орталық Азияда тәжіктерге ұқсайтын отырықшы төрік халқы болды, олар «сарт» аталады. Бұл сөздің бір мағынасы – саудагер. 15-ғасырда сарт деп негізінен парсытілді жұртшылық аталған болатын. 19-ғасырға қарай отырықтанған Ташкент пен Ферғана өңірінің қарлұқтілді төріктері «сарт» атала бастады. Бұл өңірдің

Влюбленный в Казахстан: профессиональный фотограф Фархат Кабдыкаиров

Дни и ночи напролет, в любую погоду, невзирая на сложности и опасности, Фархат может «выжидать» один-единственный удачный кадр. Но зато какой!«По специальности я кандидат физико-математических наук, учился в МГУ имени Ломоносова. На первом курсе увлекся фотографией. Так и затянула меня эта сфера. Я променял математику на мечту! Природу и животный мир я снимаю давно без ловушек и без дрона,

Шыңғысханға жеңіліс дәмін татырған сол ғана. Жалаладдин.

Бірақ ол барынша білімге де, ел билеуді де құштарлана игерген еді. Поэзияға жаны құштар әрі дінге ықыласы ауған жігіт болатын. Ол өзінің бауырларына қарағанда, әскери іс пен қол бастауды кемеліне келтіре меңгерді. Ол суық қаруды жақсы қолданып, садақты шебер атты, атқа қонғанда оны ешкім де аудара алмайтын. Әкесі баласының мұншалықты қабылеті сарбаздар мен қолбасшылар арасында ерекше ықылас

«Беш» пен ас. Нансадақа мен малсадақа.

Шындығында  «қазақы ет» тағам ретінде жуырда ғана қалыптасқан, бұған дейін ол құрмалдық ас ретінде басты маңызға ие болғандықтан, өз алдына арнайы атауы болмай келді. ХІХ ғасырда тарихта қалған Сағынайдың асы – ежелгі құрмалдық жоралғысының соңы болатын. Өйткені, бұл ас ежелгі ритуалдардан жұрдай болғанмен, мазмұны қазақы этнографияға толы сипатта өткен шара еді. Астың тарихи көрінісіне бірден

Қызылдарды мойындатқан Тобанияз хан

Тобанияз 1875 жылы Маңғыстаудағы Жеменей болысының Әлнияз Пұсырманұлының қарапайым жанұясында дүниеге келеді. Ол Адай тайпасына қарасты жеті атасынан бері қаратабан кедей әулетінің ұрпағы еді. Бірақ та Тобанияздың арғы атасы жоңғар шапқыны дәуіріндегі елдің қорғаны болған атақты Ер Қонай Кенжеұлы болатын. Тобанияз бала кезінде ауыл молдасынан сауат ашып, арапша қаріп таныған. Дегенмен жасынан

Окунуться в мир детства зовут картины казахстанских художников

В алматинском Музее искусств имени А. Кастеева выставлены 80 произведений живописи, графики и скульптуры мастеров разных эпох, от которых веет ностальгией из далекого детства. Зрители всех поколений находят в картинах приметы собственного детства или заглядывают в лица детей минувших столетий. На открытии выставки кураторы представили работы из запасников музея. Перед открытием экспозиции

Жеті ата институты – ұлттың мәйегі

Осындай жағдайда халқымыздың ішкі әлеуетінің мәні зор, әсіресе қазақ социумы қандай болды деген сұраққа ат басын бұру маңызды. Қазақ социумының иерархиясын қарайтын болсақ, мынадай құрылымға кезігеміз:1) Индивид, дара жан;2) отбасы – индивидтер жанұясы;3) әулет – бір атадан тараған жанұялардың ошағы; 4) аталық – жеті буынға кіретін әулеттердің тұтасу құрылымы; 5) ру – бірнеше аталықтар біріге

Бекболат Әшеке батыр

Бекболат Әшеке 1943 жылы Жетісу облысына қарасты Жайылмыс болысындағы Үшқоңыр шатқалына таяу маңда туған. Оның сойы қазақ халқын қорғауда аты шыққан текті әулеттен еді. Бекболаттың арғы атасы Есенқұл өзінің он ұлымен жоңғар шапқынына қарсы шыққан белгілі батырлар әулеті болатын. Есенқұлдың үшінші ұлы Дайырбек батырдан Бекболат туған еді. Ол батырлығымен ғана емес, қонақжайлығымен,

Сабатой – Сабантой емес

Бұл мерекені бүгінде түркі халықтарының ішінде тек қана саха жұрты «Ысыах» атауымен жоғары дәрежеде жаңажылдық мәртебе беріп өтіп жүр. Мереке ғасырлар бойғы алуан идеологияның әсерімен түрліше аталып, түрлі сипатқа енгенін жасыра алмаймыз. Сабатой мерекесі - аса ежелгі тәңірлік танымнан бастау алатын мейрам. «Сабатой» сөзі былғарыдан тігілген қымыз құйуға арналған ыдыс атауынан қалыптасқан.

Живопись, графика, дизайн в отдельно взятой творческой семье

Поражает не только высокое художественное качество, но и количество работ Галины Павловны и Александра Кабдыкаримовича. «В нашей выставке мы говорим о современном Казахстане через живопись, графику и дизайн», - подводит итог Александр Садвакасов. Справка Галина Павловна Садвакасова-Тарасова – Член Союза художников Казахстана. Родилась в Челябинске в России в 1957 году. Окончила АХУ имени Н.В.

Юечжи – ошақтылар хандығы

Алайда, «юечжи» түрінде жазылған сөз А.Қансарбайдың ойынша «ошақты» дегенді білдірмек. Әрине, ошақты тайпасы кәзір қазақ халқының құрамында бар. Бұл пайымға қарсы тұратындар жеткілікті, бірақ тарихшы бұған өз айғағын қарсы қойып отыр. Егер де қытай жазбасындағы сөзде басында О дыбысы келсе, оны қытайлар ЮЭ деп оқиды. Осыдан келіп бұл жазба «юэшақты» болып айтылады. Бірақ бұл ежелгі қытайлар үшін

Көкпар қалай пайда болды?

Көкпар – Сібірден Үнді мұхитына дейін, Каспиден Шығыс Түркістанға дейінгі апайтөс аралықта атты мәдениеттің асыл мұрасы болып табылады. Көкпар Орталық Азия халықтары арасында кең тараған ойын. Атап айтқанда қазақ, қырғыз, тәжік, өзбек, пуштун халықтарына таралған. Осыған ұқсас атты ойын кейбір Азия елдерінде, сондай-ақ, Аргентина халқының да көкпарға ұқсас ат ойыны болған. Голливудта 1971 жылы

Разбойники Казахской степи

Действительно, разбойники никогда не будут называть себя «разбойниками» и не соглашаться с мнением, что «со стороны виднее». Но факт остается фактом. В Великую степь на протяжении тысячелетий с оружием в руках никто особо не спешил соваться. Из оседлых, конечно – соседи-кочевники сами были «разбойниками», поэтому наши земли были постоянным местом конфликтов интересов. Но об этом отдельный

Служение музам

– Игорь Васильевич, в последнее время вы много и активно снимаетесь в кино. В «Бизнесменах» у Акана Сатаева, в «Свадьбе на троих» у Аскара Бисембина, во многих исторических картинах. Какой проект из вашей фильмографии вы бы выделили особо? – Я очень люблю телефильм ««Ән-аға» о композиторе Шамши Калдаякове, где я сыграл замечательного композитора, профессора Василия Великанова. Он когда-то

Ежелгі Қаңлы елі

Қытай жазбасында Қаңлы алғаш рет «кәнзөй» түрінде б.д.д. 2-ғасырда аталады. Б.д.д. 138 жылы қытайдың У-ди императоры батысқа қарай елшісін жөнелтеді. Онымен бірге аттанған кінәз Дшән Сиән 13 жылдан кейін оралады. Оның жазып қалдырған сапархатында бұрын беймәлім елдер туралы ақпар бар. Солардың ішінде Қаңлы елі де бар еді. Қаңлының 90 мыңдық қолы бар екен. Қытайлық Хән тарихында Қаңлы туралы

Тоғызат. Арап сыйпыры. Абақ-керей.

Б.з.д. 5-ғасырға дейінгі кездерде қолданылған грекше «абак», латынша «абакус» аталған санау сайманы болған. Бұл сайман тақтада қатарласқан ұзынша бөлмешіктерге бөліп және тізілген фишка/ойынтастарды сол бөлмешіктерде жылжыту арқылы санау жүзеге асқан. Осы тақтаның қатарлас сопақ бөлмешіктері тоғызат тақтасындағы қатарласқан отауларын еске салады.Абақ сайман ретінде тарихта ежелгі Бабылда б.д.д.

Гражданские войны в Казахстане. Уроки истории

Для начала пару слов предыстории – ну, для общего понимания ситуации. В 1227 году на территории Дешт-и-Кипчака образовалось государство, в мировой исторической науке принятое называть «протоказахским». Речь идет об Ак Орде, улусе Орда-Ежена, которая в 1361 году стало суверенным государством. Правда, через лет 70 Белая Орда распалась на Узбекское ханство и Ногайскую орду, а оставшуюся часть

Қаратай хан

Оның аты әлі күнге ресми тарихта таныла қойған жоқ, оқулықтарда кездеспейді. Бұның басты себебі, Ресейлік саясаттың Қаратай ханның кейпін мейлінше жек көріп, барынша тарихтан аластағанында болып отыр. Қаратай – қазақ халқының тарихындағы биік те, беделді әулетте дүниеге келді. Оның атасы Әбілқайыр хан аңызға айналған бүкілқазақтық қолбасы болғаны мәлім, оның есімі әсіресе жоңғарға қарсы жорықта

Қымызмұрындық рәсімдері

Жоғарыда аталған мазмұнды көріністерге қарағанда, қымызмұрындық ежелгі дәуірдің мифологиялық-сенімдік дәуірдегі танымнан тамыр тартатын, одан бергі дәуірлерде дүниетаным мен ғұрыптарға қаныққан іргелі жоралғы. Алайда бұл шараны жай ғана сусын мерекесі ретінде еуропалық сыра тойымен шатастыруға болмайды. Түрлі ақпарат көздерінен жинақталған қымызмұрындық рәсімдерін

Ғұндар

Ғұндар тарихына арналған мыңдаған деректі фильмдер мен кітаптар, зерттемелер шықты. Соншалықты көптеген еңбектер бола тұра «ғұн» этнонимінің шығуына қатысты бірыңғай пікір мен пайым жоқ, әрқайсысы әр жаққа тартуда. «Ғұн» сөзінің нақты нені білдіретінін анық айтуға ешқайсысының батылы жетер емес. Жуырда тарихшы әрі ютубер Асланбек Қаңсарбаев осы тақырыпқа барып, барлық нұсқаны қарастырып

Наурыздың қазақы атаулары мен табиғи нышандары

Бәлкім, «наурыз» сөзі ертеректе «наруыз» аталуы да мүмкін: нар – күн. Уыз-мереке атауына қатысты Болат Бопайұлының мына бір халық өлеңін келтіруі тегін емес: Уыз айы туғанда, көкте ай толғанда,Қозы, лақтар маңырап, қой мен қозы жамырап, Рахаттанып қаласың, уызға қарын тойғанда.Уыз айы болғанда, ай қараңғы солғанда, Ақ көбейіп бұл маңда, қыраңдап бір қаларсың, Уыз айда уыз бай, уызға келер қонақ

Түркілер Наурызды қалай тойлаған

Отырық жұрттар күнтізбені шаруаға, тіршілікке қолайлы болу-болмауына барынша мұқият қарастырса, көшегендердегі Наурызға деген көзқарас тұрмыстық қажеттіліктен гөрі ғұрыптық, жоралғылық, танымдық рәсімдермен айшықталған. Осындай жазбаны белгілі этнограф-жазушы А.Сейдімбекұлы былай келтіреді: «...Грек тарихшысы Квинт Руф (б.з.д. І ғ.) өзінің «Ескендір жорығы» деп аталатын еңбегінде Орта Азия

«В каждой моей картине есть частичка Бога»

Марлан Нысанбаев - известный в Казахстане и за рубежом казахстанский живописец, акварелист, арт-менеджер. Участник многих республиканских и зарубежных выставок, лауреат премии «Айтматовские чтения», Лауреат премии Аркадия Безрукова, Лауреат премии Исатая Исабаева, награжден медалью «Қазақ Өнерінің Қайраткері - «Деятель казахского искусства». Его работы находятся в коллекции Государственного

Наурызды мейрамдаудың үш санаты

Сөйтіп, Наурыздың санаттары да жетілік санмен қамтылған. Өйткені Наурыз мейрамы ғарыштың ежелгі ұлы үш санаттың (категория) жеті еселенуімен анықталады: жеті дәм (наурызкөже); жеті өң (алуан бояулы әшекей, түрлі түсті киешек); жеті үн (жетіген, жеті қоңырау немесе жеті адамның хоры).Наурыз Құбылыстың басы болғандықтан, оның санаттарының жетік те кемел болуы ойластырылған және іске асырылған. Сол

Амал. Көрісу. Мүшелдік жыл басы

Сол себептен де қысы қатал далалық аттылы түркілер үшін бұл үдеріс қыспен бірге ескі жылмен де қоштасу осы кезге сәйкес келеді. Яғни, Амал мен Күннің «қауышуы» далалықтардың да ежелгі көкірек түйістіру ғұрпының туындауына түрткі болуы мүмкін. Сөйтіп, Григориан күнтізбесінде – 14 наурыз (ескіше, Юлианша – 1 наурыз) мүшелдік Жаңа жыл орнайды. Биыл Сиыр жылын Барыс жылы осы күні ауыстырады. Бұл

«Банды» аталған Аманғали батыр

Аманғали Кенжеақметұлы Бөкей ордасыТума ауылында 1888 жылы дүниеге келіпті. Ол он баланың тұңғышы болды. Шыққан тегі Алшынның Байлы тайпасына жататын Беріш еді. Ол жастайынан батыл да өжет болып өскен, кіші жүздің белгілі палуаны, серісі, ақыны болып атағы жайылған жігіт болатын. 1916 жылғы ресейлік патша жарлығы бойынша Аманғали тылдағы жұмысқа алынып, туған елге 1917 жылы болған буржуазиялық

Наурыз мерекесі қайда, қайдан шыққан?

Ежелгі Бабылда көктемгі Күн мен Түннің теңелісін 12 күн бойы атап өтіпті. Ол дәстүр Жерорта теңізі маңындағы халықтар арқылы Еуропаға жетті дейтін пайым бар. Дәстүрлі діндер қалыптасқанға дейін көп халықтар сол біртұтас онекікүндік көктемгі мерекені атап келген. Мысалы, славяндар «масленица» аталатын ежелгі мерекесін он екі күн атайтын болған, одан халық ажырамағасын, христиандық мейрамға

Нағашы мен айдаһар

«Дала дракондары мен оның құлдары және айдаһар», мақаламызда айдаһарлардың ежелгі бейнелері мен аңыздары ата-бабамыздың құндылығы саналғанын, ол қасиетті рух пен қуатты, күшті білдіргенін келтіргенбіз. Алайда қазақ санасы сол рухани дүлей бейнеден қалай айырылды, неліктен ол қорқынышты, үрейлі кейіпке айналды?Іздестіре келгенде, жылантекті айдаһарға қатысты қыруар қат-қабат рухани қазынаға

Дала дракондары мен оның құлдары және айдаһар

Канадада тұратын қытайтекті Тенгудің дәйегіне қарағанда, дракон культіне қатысты Қытайда 3 дәуірге жататын 3 түрлі драконның сорабы табылған. Б.д.д. 8 мың жыл бұрынғы, 7 мың жыл бұрынғы және 6 мың жыл бұрынғы болып келеді де, бұлардың бәрі де, қытай қамалына кірмейтін Ішкі Маңғолиядағы ежелгі көшегендердің жерінен табылған. Басқаша айтқанда, дракон тарихы Қытай жерінен табылмай отыр.ТАҚЫРЫП

Ұят бола ма? Казахский стыд

Чтобы читатель сразу понял, что мы не собираемся представить себя моралистами и у нас совершенно нет желания навязывать кому-то свое мнение. Просто нужно понять, насколько уместно использовать упрек «Уят болады!», а также учитывать, что при общем «казахском менталитете», обычаи и традиции в разных регионах Казахстана могут различаться.С другой стороны, необходимо учитывать, что традиции бывают

Салахаддинді тұстастары Мұзаффар-аддин Көкбөрі атаған

Оны біреулер күрт, енді біреуі төрік-оғыз, тағы бір нұсқа бойынша ол түрікпенделген күрт тайпасынан делінеді, яғни ұзақ уақыт бойы оғыздар арасында тұрып, соларға сіңген күрт тегінен дейді. Мәселен, қазырғы кезде түрікпендер арасына сіңген күрттер жеткілікті. Олардың тілі түрікпенше және өздерін түрікпенбіз дейді. Айюбилер әулетін қарастыра келе, бұл әулет төрік (түркі) руларымен тығыз

Қырықы. 40 дней памяти

Ритуалы, связанные с похоронами и поминками у казахов, являются, наверное, самым ярким синтезом различных религий. Как бы странно и, на первый взгляд, нелепо это бы не звучало. Причем, здесь мы видим не только смешение Ислама и Тенгрианства, но и других направлений мировоззрения. Многие из нас даже не задумываются над значением тех или иных ритуалов, даже хорошо зная их последовательность и

Анақарыс пен Абай – ұлы даланың қос ойшылы

Бізге жеткен тарихи ақпар бойынша ежелгі сақтардың саптағы ең төменгі әскери бөлімі 9 сарбаздан тұрған: шайқас алаңында төртеуі алдыңғы шепте, бесеуі артқы қатарда жайғасады. Артқы бестіктің қақ ортасында тоғызбасы жүреді. Бұнымен ол өзіне қарасты әскери бөлімшені көруге, басқаруға және сардар ретінде өзінің қауіпсіздігіне мүмкіндік алады. Сақтардың майдандағы бұл шебінен хабары мол гректер

Именины у Нины и праздник Нинооба

По данным Национальной администрации туризма Грузии, с января по октябрь 2021 года страну посетили более 48,1 тысячи граждан Казахстана. Это на 304 % больше, чем за такой же период 2020 года. Но на 35,6 % меньше, чем в 2019 г. – пандемия сделала свое черное дело, изрядно подкосив грузинский туризм, доля которого в экономике страны до пандемии занимала 10 %. Власти всеми силами пытаются вернуть

Аттан! По коням!

Действительно, любовь к лошадям у казахов (впрочем, не только у нас) в крови. И это немудрено – тысячелетиями они не только сопровождали нас всю жизнь, но и были движущей силой развития культуры и самой нации. причем, движущей силой во всех смыслах – и в прямом, и переносном, и культурном, и так далее.Логично было бы упомянуть и о том, что конина и ее производные была и остается одним из главных

Из Казахстана - с любовью к кино

Сразу несколько ярких кинособытий произошли на исходе минувшего года и открывают нынешний. В Алматы впервые прошли показы Short Anima Doc Государственного центра поддержки национального кино, в рамках которых зрителю представили отечественные анимационные, документальные и короткометражные ленты. Среди последних – картины, уже признанные жюри нескольких международных фестивалей. Фильм «Мерген»

Калейдоскоп рождественских чудес

Надо пояснить, что на самом деле христианские церкви (как православная, так и католическая) празднуют Рождество 25 декабря, но по разным календарям. По григорианскому календарю живет весь современный мир. И в том числе Римско-Католическая церковь, протестанты (лютеране, англикане, часть методистов, баптистов и пятидесятников), а также православные Константинопольская, Александрийская,

Вторая жизнь Талхиза, или как мы уничтожаем свою историю

Известные казахстанские ученые, археологи, художники, сотрудники отдела культуры и развития языков Талгарского района уже не первый год бьют тревогу - мы сами планомерно уничтожаем культурные и исторические памятники мирового значения, которым богат наш край. Во время недавнего круглого стола: «Городище Талгар - мировое культурное наследие вдоль Шелкового пути», они еще раз говорили о том, что

В Нур-Султане представлено новое издание книги «За нами Москва! Записки офицера»

В Русском доме в Нур-Султане прошла презентация нового издания книги Героя Советского Союза Бауыржана Момышулы «За нами Москва! Записки офицера». Специальным гостем события стал известный журналист Бекет Момынкул – внучатый племянник прославленного казахского полководца и талантливого писателя.Впервые книга была представлена столичной публике в начале декабря на открытии международного

Түркілерде кескіндеме болған ба?

Ішінара алиялық, соның ішінде Қытай, Оңтүстік Азия елдерінің де мұраларын таныстыратыны бар. Ал бүкіл Евразияны бағындырған, Азияға, Таяу Шығысқа өз білегін талай көрсеткен түркі халықтарының кескіндемесі бар ма? Болса қайда деген сауалдар мазалайтыны табиғи жайт. Тарихтың бұған қатысты үнсіздігі әділетсіз еді. Шын мәнінде түркілер кескіндемесіз болған емес! Рублевтар, Бангоговтар, Шишкиндер,

Праздники казахов. Той не главное?

Действительно, основа праздности казахов во многом лежит в отношении к тем или иным событиям, глубоких традициях и несколько ином восприятии того, что отмечают, а не только (и не столько) желании повеселиться. Хотя надо отметить, что многие этого не знают. Другими словами, это со стороны те или иные празднества выглядят одинаково – с непременным бешбармаком и казы-карта на столе и вино-водочными

Анна Дегтярева: С любовью из Арктики

В интернете сегодня можно найти массу невероятных вакансий. Так, моя юная подруга Даша как-то провела беззаботное лето на Северном Кипре, спасая крошечных черепах от солнечного удара и смерти. А для себя я недавно нашла работу мечты - ресторанный критик в New York Magazine. В мои обязанности входило бы посещение за счет редакции нью-йоркских ресторанов в течение года, писать захватывающие

Аверкий Белов: «Счастье есть, но его нужно очистить от примесей»

Знакомые рассказали о том, что многие православные священники давно увлекаются стихосложением. Мне стало интересно, что может вдохновить на сочинение стихов человека, ведущего особенный образ жизни - например, монаха? Какие чувства возникают в его душе, чтобы подобрать точные слова, сложить их в гармоничные строчки и рифмы? Что влияет на способность писать стихи и что можно считать лучшими

Диляра Тасбулатова: «Зритель изменился – и далеко не в лучшую сторону»

- Диляра, вы давно покинули Казахстан. Можете ли вы рассказать, каким было казахстанское общество в те времена, когда вы здесь жили, и какова тогда была алматинская интеллигенция? Насколько она отличалась от московского истеблишмента – не политического, а творческого? - Казахстанское общество было более косным, что ли, и медлительным. Москва очень стремительный город. Более ответственный: дела

Казахская демонология: камлание бақсы

Для начала еще раз отметим одну странность. При том, что большинство казахов почитает аруахов, прямо или косвенно веря в них, немало находится тех, кто, скажем так, скептически относится к современным шаманам. В прошлый раз мы говорили, что тому существует две основные причины – советское атеистическое прошлое и чрезмерно религиозное настоящее. Переубеждать первых или вторых мы не собираемся,

Казахская демонология: проводники и посредники

Однако в настоящее время определенная часть общества скептически относится к этой практике. Мы никого не собираемся переубеждать – просто обратим внимание на некоторые моменты, о которых следует знать, чтобы было хотя бы общее понимание того, почему так происходит.Мракобесы или...?Действительно, отношение к шаманам в нашем обществе, мягко говоря, неоднозначное. Неверие в шаманов бывает разное -

Казахская демонология: Живой животный мир

Для начала, наверное, следует немного окунуться в историю. Но не настолько глубоко – всего на пару-тройку тысячелетий от наших с вами дней. Можно было и еще дальше, но это займет много времени. К этому моменту, который учеными принято называть эпохой ранних кочевников, через центр Евразии уже пронеслось первое великое переселение народов, здесь пролегали маршруты Нефритового (прадеда Шелкового)

Казахская демонология: Духи в помощь

Они идут не только в противовес «темной стороне», но вполне могут жить отдельной жизнью. Вот о них сегодня и поговорим немного.В первую очередь стоит напомнить об особенности казахской (степной) мифологии, которая носит одновременно героический и легендарный (в смысле, на основе легенд) образ. Это даже в большей степени касается рассказов-былин о добрых духах, чем о злых. Ведь о победе добра над

Казахская демонология: злые духи

Наш материал о злых духах (женского рода), приносящих болезни и другие несчастья на головы казахов, вызвал определенный интерес у читателей. Некоторые из них рассказывали о своем опыте или опыте близких встречи с ними, а кто-то отмечал, что ныне, благодаря «единобожью» и медицине, таких «пережитков» уже почти не встретишь. Мы не станем подбадривать первых и вступать в диспут со вторыми (или

Казахская демонология: насылающие болезни

Начать, наверное, следует с личного, так сказать, опыта. Хоть особо не принято употреблять личные местоимения первого лица (единственного числа), но на этот раз придется. Мне тогда было лет 5-6, лежал с сильной температурой. Ночью проснулся и вижу, что шторы почему-то открыты, и в комнату льется лунный свет. Свет был четкий, но местами какой-то смазанный. Точно помню свои ощущения в тот момент.

Қазақ баскиіміндегі үкі қайдан?

Дәл осындай құс ежелгі Ғұн патшасының тәжді бөркінде алтынмен апталып тұрып жасалған және оның маңдайында емес, тас төбесінде құстың өзі бейнеленген. Ал енді қазақ бөркінің төбесіне тағылатын үкі қауырсынын қараңыз!Бұның барлығы тарихи бір түзудің бойында бір-бірін толықтырып, сабақтасып тұрған артефакттар.Бұл құс қазақ тілінде «байғыз» аталады, ауызекі тілде «үкі» саналады және қауырсын да

Матрёшка «батыр» сөзінен шыққан ба?

Орыс қуыршағы жақында ғана жапон үлгісінен алынғанымен, бұл «туындыны» орыс танымына «мать» - аналық негіз ұғымымен байланыстыруға тырысатын насихатты қолдан қалыптастыруда. Алайда, атауы «мать» сөзінен туындайтын болса, бұл қуыршақтар «матерушка», «матушка» неге аталмады деген сауал туындайды...Әрине, бұл ойыншыққа ұқсас түркілерде де бірінің ішіне бірін іштестіре салатындай үлгілер аз емес.

Да помогут нам духи предков!

Вообще, мы собирались подробнее рассказать о демонологии и мифологии у казахов, но сама тема эта выглядела бы, как исследовательский трактат времен соцреализма или, в лучшем случае, околонаучный доклад студента-старшекурсника. Но мы преследуем несколько другие цели – попытаться показать, как все это работало в повседневной жизни и довольно эффективно применялось на практике. При этом необходимо

Казахские немцы. 30 лет спустя

Согласно официальным данным, в Казахстане этнические немцы занимали по численности третье место после русских и казахов и составляли без малого миллион человек. В 1992 году Казахстан покинуло 80 тыс. немцев. В 1993 году - 100 тыс. человек, в 1994 году в Германию отбыло 120 тыс. немцев.Этнические немцы покидают Казахстан и в наши дни. И уже по неофициальным данным, даже во время жесткого

История Казахстана: легенды и легендарность

Сразу нужно подчеркнуть, что профессиональное мифотворчество в отечественной истории зародилось не с того момента, как на головы нам свалилась независимость, а задолго до этого. Делалось это целенаправленно, четко и под чутким руководством партии и правительства. И НКВД с КГБ. Безусловно, это тема для отдельной публикации (мы как-нибудь вам ее предоставим) – про то, как соцреализм уничтожал и

«Бауырсақ» сөзі нені білдіреді?

Әдетте бауырсақ тоңмайға пісірілген, қазірде оны сұйық өсімдік майына қуырады. Оның ескі пошымы ромб тәрізді болып келген, қазір оны дөңгелетіп, шар секілді домалақ пісіру дағдыға айналды.Дәстүр бойынша бауырсақ қазақта ыдысқа салынбай, дастарқанға шашып тасталған.Бұның мәні – ырзықты шектемей, көл-көсір көп болсын деген тілектен туындайды. Қазіргі дастарқан ыдысқа салып шектейді.Бұл тағам әлі

Ашамай. Икс. Керей таңба

«Ашамай» нені білдіретін сөз? Бұл сөз – Аш+амай екі сөздің қосылуынан құралған, мұндағы аш/ас сөзі «аспан» сөзінің түбірі де, екінші сөз «амай/ұмай» Жердің рухын білдіретін Ұмай ана ұғымының атауы. Ислам дәуіріне дейінгі тәңірлік танымға сәйкес бұл ғұрып баланы Көк пен Жердің ортақ ұрпағы ретінде меңзеп тұр. Түркілер Көкті әке, Жерді ана тұтады. Ашамай ер балаларға арналған ат тұрманы саналады,

Права кочевников: социально-экономические и культурные

Итак, мы практически полностью, хоть и нередко только тезисно, прошлись по правам человека применительно к эпохе Казахских ханств. Было рассмотрено несколько основных блоков и отдельных видов свобод, а сегодня мы решили объединить оставшиеся категории. Не потому, что считаем их менее важными – просто многое из того, что в современном мире стало обыденным и привычным, несколько веков назад не

Права кочевников: и вновь о женщинах

В прошлый раз, освещая «женский вопрос», мы посмотрели на него через историческую призму, заглянув не слишком глубоко (всего на две с половиной тысячи лет назад), но в то время, когда возникли основы классического кочевого общества. Того самого, которому принято приписывать каноны «военной демократии». Напомним, мы пришли к выводу, что в раннем железном веке, в сако-скифский период (современники

Права кочевников: женский вопрос

Прошлая наша публикация в цикле прав и свобод в Великой степи, по идее, должна была завершить «ликбеза по демократии», однако нынешний материал мы все же решили включить в него. Вообще, само понятие «прав женщин», если вдуматься, уже подразумевает некое подсознательное отношение прекрасной половины человечества к чему-то второстепенному. Как будто речь идет о какой-то социальной группе или

Права кочевников: личное пространство

Итак, в прошлый раз мы рассмотрели некоторые гражданские политические права в Казахском ханстве. Если кто-то не читал предыдущие части нашего ликбеза, который коротко, но объективно рассматривает права и свободы кочевников, то отметим, что прямое сравнение с тем, что было 200-550 лет назад делать не стоит. В первую очередь потому что отношение самих членов общества к этому было совершенно

Права кочевников: выборы

ПрисказкаКак уже говорилось, термин «военная демократия», который сетевые «историки» любят приводить по поводу и без, основывается на прямом голосовании членов общества. Есть еще и другое, любимое многими новоявленными «экспертами» понятие – «степная демократия», которое как бы говорит о некой прикладной справедливости, преобладающей у наших предков. Другими словами, это что-то вроде гармонии

Права кочевника: свобода слова

Сегодня в мире свобода слова считается (а в кое-где даже является) одним из фундаментальных прав человека и кроме прочего, прописано в отечественной Конституции, как право на получение и распространение информации. Наверное, не стоит напоминать, о том, что соблюдение и популяризация практически всех других прав (из соответствующей Деклараций, а также других международных и национальных конвенций

День Абая отметили в Казахстане

А вчера, в день Абая, в Алматы, как и в других городах Казахстана, состоялась торжественная церемония возложения цветов к его памятнику.- Абай – великий просветитель казахского народа. Его произведения не подвластны времени, они актуальны для всех поколений, – говорит председатель Союза писателей Казахстана Улугбек Есдаулет. – Он оставил после себя бесценное наследие, которое служит ориентиром

Болат Атабаев. «Когда я вернулся…»

«Не дождетесь!» Именно так написал Болат Манашевич на своей странице в Facebook в прошлом году после того, как попал в больницу в Германии, и немецкие врачи вынуждены были пойти на ампутацию ноги (ниже колена). Тогда он уже стал меньше появляться в соцсетях, а спустя некоторое время все также коротко сообщил, что возвращается в Казахстан. При этом сразу же в Калкаманскую больницу.…Говоря о Боке,

О первичности памяти и вторичности памятников

Так получилось, что большинство появляющихся в Казахстане памятников, будь то изваяния конкретных исторических (или думающих, что они исторические) личностей или простые композиции, вызывают кратковременное, но бурное обсуждение в массах. Так было с памятниками Абаю, батырам, Нурсултану Назарбаеву

Тезек төренің Париж көрмесіне жіберген қазақ үйі

Биыл, Жетісу өңірін 30 жылдан астам басқарған, қазақ-қырғыз баласы «хан» атаған, аға-сұлтан Тезек төре Нұралыұлы Абылайхановтың туғанына 200 жыл толып отыр. Ірі мемлекеттік қайраткер, мәмілегер-диплом

В Университете Абая состоялись знаковые мероприятия

Казахский национальный педагогический университет имени Абая, являющийся лидером в сфере образования, одним из первых в стране провел большое мероприятие, приуроченное к 30-летию Независимости Республики Казахстан. В мае этого года силами кафедры русского языка и литературы в девятый раз была проведена международная научно-теоретическая конференция «Проблемы поэтики и стиховедения», посвященная

Записки из кошачьего подъезда

Парадный подъезд нашего дома заколочен давно. Дом старый и вряд ли кто-то из жильцов помнит, как это случилось. По какой причине, можно догадаться: с самого начала в доме было печное отопление. Сами п

Ербол Жумагулов: «Я заложник своей репутации»

Личность и творчество Ербола Жумагулова многогранны, поэтому затруднительно сказать, кем он является в большей степени: поэтом, публицистом, сценаристом, кинематографистом, переводчиком или общественн

В университете имени Абая проходит научно-теоретическая конференция, посвященная 30-летию Независимости и юбилею Мукагали Макатаева

20 мая 2021 года в КазНПУ им.Абая состоялось открытие Международной научно-теоретической конференции «Проблемы поэтики и стиховедения IX», посвященной 30-летию Независимости Республики Казахстан и 90-летию выдающегося казахского поэта Мукагали Макатаева.Конференция продлится с 20-21 мая.Заявку на участие в научном форуме подали более ста ученых из Казахстана, России, Украины, Азербайджана,

Ажурное ущелье Ыбықты Сай

Забегая наперёд, отмечу, что наибольшее количество каньонов расположено на территории Қазақстана именно в Маңғыстау. Н о это вовсе не означает, что каки е -то ущелья лучше или хуже того места ,

Тайны мечети Шакпак-Ата

Одно из самых необычных мест Маңғыстау, которое находится в северо-восточной части полуострова Түпқараған, вдоль склона величественной горы Унгазы – подземная мечеть Шакпак-Ата. Храм вырублен в горно

Ты меня уважаешь?

Почему казахи западного региона запросто обращаются к старшим по возрасту и незнакомцам на «ты»? Это не фамильярность, не отсутствие воспитания и не проявление неуважения, говорит этнолог Серик Ергали

Туркестан: завтра туриста

Древний Туркестан – сакральный город не только для казахов, но и для всех тюрков. За три тысячи лет (а именно столько насчитывает его история, согласно последним исследованиям) он пережил периоды расц

Как дружили древние кочевники

Что такое дружба? Казалось бы, чего проще: это близкие отношения между людьми, предполагающие симпатию, взаимоуважение, взаимовыручку и бескорыстие. Все это безусловно верно. Но по словам культуролога

Қымызмұрындық – далалық сауынашар

Совет дәуірінде көшпелі қоғамның салтымен ешкімнің ісі болмады, оған қызыл империяның қазақ халқына деген ерекше рухани өшпенділігі де әсер етті. Қазақы ауылшаруашылық форматын өзіне лайықтап, жаңа тү

Масляная рожа Мартина Идена

Да, именно так – без кавычек, Масляная Рожа именно самого Мартина Идена. И нет в этом никакой натяжки, особенно если не видеть, не ощущать, как это маска просто натягивается в виртуальном пространстве

Әлиханның жаңа фотосы табылды

Алаш көсемі, қазақтың мемлекет және ұлт қайраткері Әлихан Бөкейханның тағы бір жаңа фотосуреті табылды. Бұл туралы белгілі тарихшы, алаштанушы ғалым Сұлтан Хан Жүсіп өзінің әлеуметтік желідегі парақша

Валерия Ибраева: «Управлять музеем и быть директором мясокомбината – это разные вещи»

Сегодняшний собеседник Check - point . kz не нуждается в представлении для людей, так или иначе причастных к миру искусства. Куратор и критик современного искусства Валерия Ибраева рассуждает о том,

Серик Ергали: «Наурыз следует праздновать 14-го, а не 22 марта»

Известный этнограф Серик Ергали на протяжении многих лет скрупулезно собирает факты об истории древнего праздника Наурыз, который отмечают многие восточные народы, включая казахов. По его словам, он о

Каким был флаг Казахского ханства?

«Туған жерге туыңды тік» – «Водрузи свое знамя на родной земле», гласит казахская народная мудрость. Не может быть государства без стяга, не может быть народа без флага. Как только люди собираются в о

Алмагуль Менлибаева: «Казахскому искусству нужно преодолеть культурное неравенство на локальном и глобальном уровнях»

Сегодняшняя гостья Chek-point.kz – одна из наиболее неординарных и ярких представительниц казахского авангардного искусства, востребованных на международном уровне. В ее творчестве причудливо, но гармонично переплелись прошлое, современность и будущее: шаманизм, технология, культ Тенгри и Умай, постпанк и даже поп-культура. Именно этот симбиоз позволяет создавать ей, казалось бы, парадоксальные

Саида Елеманова: «Отнимите музыку – исчезнет волшебство казахской культуры»

Не будет преувеличением сказать, что музыковед, профессор Саида Елеманова внесла большую лепту в сохранение и популяризацию традиционной казахской музыки. Она буквально по крупицам собирала ее образцы

Через тернии в звезды

В современной дипломатии есть такое понятие, как «мягкая сила», которая предполагает формирование и развитие имиджа государства и нации на мировой арене за счет достижений в науке, культур

Роза Абенова: «На мировую арт-сцену наши художники продвигают себя сами – без господдержки»

Работы отечественных мастеров экспонируются на крупнейших площадках исключительно за счет частных инициатив, а то голого энтузиазма самих художников, их друзей и соратников. Иначе как позо

Роза Абенова: «На мировую арт-сцену наши художники продвигают себя сами – без господдержки» (ОКОНЧАНИЕ)

Работы отечественных мастеров экспонируются на крупнейших площадках исключительно за счет частных инициатив, а то голого энтузиазма самих художников, их друзей и соратников. Иначе как позо

Ничего личного, это просто той-бизнес!

Позднее Меладзе, правда, попытался дезавуировать свое заявление, но было уже поздно. Услышав ультиматум Меладзе, многие россияне перевели дыхание, а пользователи соцсетей тут же «извратили

Реплика. Политолог Ризван Гусейнов о Симоньян и Кеосаяне

«Народ войлочных стен». Серия 3. Алтайцы. Проект Армана Нурмуханбетова

«Народ войлочных стен». Серия 2. Калмыки. Проект Армана Нурмуханбетова

«Народ войлочных стен». Серия 1. Азербайджанцы. Проект Армана Нурмуханбетова

Политсуфлёр: «Труд, трут и ртуть»

Политсуфлёр: «Язык жестов и испанский стыд»

Политсуфлёр: «Талибан: ориентация – север!»

Политсуфлёр: «Самохамчики рулят на дорогах»

ПолитСуфлёр: «У кого что Полит...»

Авторы